Para na terapii

W ostatnim artykule opisałem pierwsze spotkanie pary z terapeutą. Dziś skupię się na samej terapii. Spotkania konsultacyjne miały na celu rozeznania sytuacji czyli to z czym przychodzi para do terapeuty. Sesje te mogą ale nie muszą doprowadzić do nawiązania współpracy. Terapeuta oceniając to z czym para przyszła do niego może zasugerować różne rozwiązania tj. terapię, dalsze konsultacje (np. w przypadku gdy para rozważa rozejście się), mediacje lub też terapię indywidualną. W przypadku gdy para razem z terapeutą decydują się na wspólną pracę, to wtedy ustalany jest kontrakt w którym określamy cele terapii, styl współpracy jak i aspekty formalne.

Ile trwa terapia ? W przypadku każdej pary jest to sprawa indywidualna. Zależy ona od ustalonego celu lub celów. Podczas pracy zdarza się, że to co terapeuta z parą ustalili na początku może ulegać zmianie. Może się zdarzyć, że w trakcie pracy pojawiają się nowe cele które para chce osiągnąć podczas sesji. Możliwa jest wtedy renegocjacja celów ustalonych na początku. Terapeuta co jakiś czas powraca do celów które były określone wcześniej i sprawdza czy zostały one osiągnięte oraz czy para widzi jakiś inny aspekt ich związku do pracy Dlatego tym bardziej ważne jest by cele były w miarę dokładnie sprecyzowane.

Cel powinien być (za B. De Barbaro):


-ważny dla obu partnerów,
-musi być osiągalny,
-musi być związany ze zmianą rzeczy na którą para ma wpływ,
-powinien być wąski niż szeroki,
-sformułowany pozytywnie a nie negatywnie,
-warto określić, jakie są pierwsze oznaki postępu.

Zatrzymam się na chwilę na kwestiach formalnych związanych z procesem terapii. Najczęściej sesja trwa 60-90 minut, ich ilość jest trudna do określenia. Terapeuta może określić orientacyjną ilość sesji. Ważne jest też by kwestie finansowe, częstotliwości , przebiegu spotkań a także odwoływania były określone jasno.

Poszczególne sesje mogą się od siebie różnić. Terapeuta na spotkaniach rozmawia z parą o trudnościach w relacji które określili w celach. Może on wykorzystywać różne metody i techniki terapeutyczne m.in.: praca z genogramem, psychodrama, pytania, skale itp. Para może tez dostawać zadania domowe do wykonania. Ważne jest by to co zadziało się na sesji "pracowało" po spotkaniu. Jeżeli para pracuje tylko na spotkaniu a nie wdraża nowych zachowań, komunikatów, schematów itp. w codziennym życiu to jest mniejsza szansa na zmianę lub jej brak. Ważna jest tez motywacja pary do pracy. Na różnych etapach może ona być różna i może dotyczyć każdego z partnerów w różnym stopniu. Jest to normalny proces - szczególnie jeśli na początku nie widzi się poprawy lub gdy jest ona niewielka lub gdy wręcz sytuacja uległa pogorszeniu. Ważne jest by para czuła się odpowiedzialna za terapię oraz za zmianę w relacji której chcą dokonać. Jeżeli motywacja któregoś z partnerów jest niska może okazać się, że wypadną oni z procesu.

Kiedy kończymy terapię ? To pytanie pojawia się gdy cele określone przez parę są osiągnięte. Trzeba zaznaczyć, że sam proces terapeutyczny ma na celu dać bodziec do zmiany. Zdarza się, że para wykorzystuje sesję do poważnej rozmowy a nie robi tego poza sesjami. Nie prowadzi to jednak do wprowadzania zmian przez parę ale raczej utrwala zastaną sytuację.

Przy zakończeniu terapii terapeuta wraz z parą przyglądają się co się stało ze zgłaszanym problemem, jakie zmiany zaszły, czego para się nauczyła podczas spotkań oraz jakie emocje budzi w parze kończenie terapii. Niektóre pary mogą reagować różnie na wieść o zakończeniu terapii. Osoby mogą mieć poczucie straty oraz, że nie dadzą sobie rady bez niego. Jest wtedy możliwość umówienia się z terapeutą na kontrolną sesję 3-6 miesięcy po zakończeniu spotkań a warunki określa terapeuta.

Opracował mgr Grzegorz Kompert

Bibliografia:
Psychoterapia 4 (2002) str.23-30 Kontrakt w terapii rodzin - wybrane zagadnienia - B.De Barbaro
Nie tylko schemat (2014) S. Chrząstowski wyd. Paradygmat
Psychoterapia 4 (2010) str.: 73–81 Wskazania i przeciwwskazania do terapii małżeńskiej/terapii par Małgorzata Wolska